Alkol yasağında büyük tartışma yaratacak teklif

Ak Parti’den sürpriz alkol yasağı teklifi yasalaşırsa Çırağan Sarayı’ndan Ankara’daki Sakarya Caddesi’ne; alışveriş merkezlerinden turistik tesislere kadar alkol satışı yasaklanacak. Torba yasa tasarısı teklifi, alkol yasağını ‘camilere 100 metre’ ile sınırlayan hükmü, ibadethaneler ile her türlü eğitim faaliyetinin yapıldığı tesislere 100 metre mesafe olarak genişletiyor.

Yaşam

Alkol yasağında büyük tartışma yaratacak teklif Teklif yasalaşırsa İstanbul İstiklal Caddesi’nde, ne Çiçek Pasajı kalacak, ne Asmalımescit, ne de Nevizade… Çünkü İstiklal Caddesi üzerinde hem okul hem de çok sayıda kurs bulunuyor. Çiçek Pasajı’nın karşısında Galatasaray Lisesi olduğu için bu pasajdaki restoranların ruhsatları iptal edilebilecek. Sultanahmet Meydanı, Galata Kulesi civarındaki oteller de ruhsatlarından vazgeçmek durumunda kalacak. Ortaköy, Kumkapı ya da Kadıköy’deki bir çok restoran da içki satamayacak . Bodrum, Çeşme, Antalya gibi turistik yerlerde de içkili restoran sayısı yüzde 70’e varan oranda azalacak.

Alkollü içki satış ve pazarlama kurallarını yeniden düzenleyen torba kanun bu şekliyle kabul edilirse, sadece alışveriş merkezleri, bakkallar, büfeler, tekel bayileri değil; turizm teşvik belgesine sahip olan ve Turizm bakanlığından ruhsat alan oteller de dahil olmak üzere, 100 metre yakınında bir eğitim kurumu bulunan satış noktası ve restoranlarda içki satılamayacak.

Yasa teklifi ‘hiçbir ayrım yapılmadan’ dediği için, istisnasız bir şekilde “ibadethaneler ile her türlü eğitim ve öğretim faaliyetinin icra edileceği tesisleri” kapsayacak. Daha önce sadece camiler için geçerli olan bu kural; ‘ibadethaneler’ dediği için mescit, havra, kilise gibi yerleri de kapsayacak. Ayrıvca içkili yerlere 100 metre mesafede sürücü kursu, dans kursu, dil kursu, dershane gibi her türlü eğitim kurumunun olması yeterli olduğundan; buralardaki tüm bakkal, otel, market, restoranın alkollü içki satış ruhsatı iptal edilebilecek.

İŞTE O TEKLİF MADDESİ:

Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 32 maddelik yasa teklifinin 4. Maddesi 4250 sayılı yasanın 9. Maddesinin şu şekilde değiştirilmesini öngörüyor:

“Alkollü içkilerin satış ve tüketimine yönelik ticari faaliyetler ancak mahalli mülki amirin izni ile icra edilebilir. İzinsiz faaliyet gösteren işletmeler kapatılır. Bu iznin verileceği ticari işletmeler ile ibadethaneler ve her türlü eğitim öğretim faaliyetinin icra edildiği tesisler arasında asgari yüz metre mesafe bulunması şarttır.

Turizm teşvik belgesine sahip ticari işletmeler bakımından birinci fıkra hükmüne göre ayrıca izin alınmasına gerek yoktur. Ancak birinci fıkranın son cümlesi hükmü turizm teşvik belgesine sahip ticari işletmeler bakımından da uygulanır.”

HÜKÜM ÇOK NET

Kanun teklifinde, “birinci fıkranın son cümlesi hükmü turizm teşvik belgesine sahip ticari işletmeler bakımından da uygulanır” denildiği için turistik tesis ya da alışveriş merkezi gibi herhangi bir ayrım yapılmayacağı hükme bağlanmış oluyor.

Yasa teklifi, ‘içkisiz turistik dönem’ başlıyor, şeklinde yorumlanırken bu teklifin yasalaşması halinde alkollü içki ruhsatı olan turistik işletmeler dahil restoranlar, bakkallar, büfeler, tekel bayileri ve marketlerin yüzde 60 ila 70’inin içki ruhsatlarının iptaline kesin gözüyle bakılıyor.

Teklif yasalaşırsa, turisti tesislerin yarısından çoğu içkisiz olurken, Boğaz’a karşı bir kadeh şarap da mümkün olmayacak. Çünkü teklif, cam kenarında, dışarıdan görülecek şekilde alkol alınmasını da yasak haline getiriyor.

BELEDİYE YERİNE VALİLER, KAYMAKAMLAR

Mevcut kanuna göre belediyeler restoranlara işyeri ruhsatı verirken kanundaki şartlara bakıp içkili yer ruhsatı da veriyordu. Ama yasa teklifi ile bu yetki, valilik ve kaymakamlıklara veriliyor. Vali bir restorana veya bakkala ruhsat vermek istemezse buna itiraz hakkı bile yok. Böylece Valilik ve kaymakamlıklar isterse şehrin tamamında bile içki satışını yasaklayabilecek. Çünkü teklifte ruhsatın hangi koşulda verileceği ya da hangi durumda iptal edileceğine ilişkin bir hüküm bulunmuyor.

50 BİN LİRA CEZA

Teklifin tartışma yaratan bir başka maddesi ise alkollü içki satılan ve tüketilen yerlerde içki içildiği ve satıldığının dışarıdan görülmemesi gerekecek. Yani bir restoranın kendisine ait bahçesinde içki içilmesi veya içinde içilen içkinin görünmesi halinde işletme sahibine on bin liradan 50 bin liraya kadar para cezası verilecek. Yine bakkal, market, büfe gibi içki satan yerlerin de vitrinlerinin görünmemesi gerekecek. Aynı ceza onlar için de geçerli olacak.

REKLAMA CEZA

Hiçbir yerde alkollü içki reklamı yapılamayacak. Üretici firmalar firma adını bile kullanıp, tanıtım yapamayacak. Şirket unvanı ile bile olsa sosyal sorumluluk projelerinde yer alamayacak.

Alkollü içki markalarının, gazete, dergi, internet reklamları tamamen yasaklanacak ve hiçbir etkinliğe şirket ticari unvanı ile dahi sponsor olunmasına izin verilmeyecek. İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı etkinlikleri, sinema ve müzik festivalleri de dahil sponsor olamayacaklar. Aysel Alp-hurriyet.com.tr

SON DAKİKA...

Dieageo’da 2.1 milyar dolarlık gergin bekleyiş

TBMM Başkanlığı’na sunulan alkollü içkilerin her türlü reklam ve tanıtımı dahil pek çok yasağı içeren kanun teklifi Türkiye’de tartışıldığı kadar, bu alanda bugüne kadar en büyük yatırımı Türkiye’ye yapan İngiliz Diageo’nun merkezine de bomba gibi düştü.

Alkollü içkinin ‘alanı’ Türkiye’de giderek daralırken, en son Şubat 2011’de 2.1 milyar dolara Yeni Rakı’nın da üretici olan Mey İçki’yi satın alan Diageo’nun gelişmelerle ilgili şaşkınlık yaşadığı konuşuluyor. İngiliz alkollü içki devi Johnnie Walker, Baileys, Guinness, Red Stripe, Smirnoff, Captain Morgan, Gordon’s, Crown Royal ve J&B gibi pek çok markayı bünyesinde bulunduruyor. Türkiye‘de satın aldığı Mey İçki ise Yeni Rakı’nın yanı sıra Kayra Şarapları, Binboa ve İstanblue votkaları gibi pek çok markanın sahibi.

DENGE SÖZÜ ALMIŞTI

Satışın ardından 2011 yılında yaptığımız söyleşide Diageo’nun Avrupa Başkanı Andrew Morgan, “Türkiye’de içki yasaklamaya dönük eylemler olduğu söyleniyor ama görüştüğümüz bakanlardan böyle bir izlenim almadık. Hükümet gelecekte de alkollü içkiler sektörüne karşı dengeli olacaktır” demişti.

İNGİLİZ BASINI: RİSKLİ

Diageo’nun, Türkiye’de böylesine büyük yatırım yapması, ana vatanı İngiltere’de de bir miktar şüpheli bulunmuştu. Diageo ise, Avrupa’daki ekonomik krize rağmen büyüme gösteren Türkiye ekonomisinden umutlu olduğunu açıklamıştı.

SEKTÖR DİKEN ÜSTÜNDE

Türkiye’de kendi faaliyet gösteren bir başka grup da Absolut, Chivas Regal, Olmeca Tequila, Ballantine’s, Malibu, Beefeater, Jameson, Mumm’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda markanın sahibi Fransız Pernod Ricard. Pernod Ricard’ın yanı sıra, Jack Daniel’s üreticisi Brown Forman’ın da son gelişmelerin ardından paniğe kapıldığı söyleniyor. Yerli üreticilerin de hem yabancılarla hem de kendi aralarında yaptıkları yatırımları sorguladıkları kulağımıza gelen bilgiler arasında.

Türkiye’de kişi başına alkol tüketimi 1.5 litre

OECD raporuna göre Türkiye’nin alkol tüketimi 1980-2010 arasında yüzde 17 geriledi.
Kişi başına tüketilen saf alkol rakamı 1.5 litre.
Euromonitor’a göre ise 2005-2010 yılları arasında Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu ülkelerde alkollü içki tüketimi yüzde 25 artarak 11.7 milyar litreden 15.2 milyar litreye çıktı.
İslam coğrafyasında en çok içki tüketilen ülke yılda 2.3 litre saf alkol tüketilen Lübnan. Onu 1.9 litreyle Türkiye takip ediyor,
Euromonitor’un listesinde üçüncü sırada yılda 1.2 litre saf alkol tüketilen İran. Peşinden 0.6 litreyle Endonezya, 0.4 litreyle Mısır, 0.3 litreyle Suudi Arabistan, 0.1 litreyle Libya geliyor.

Palandöken, eleştirmişti

TÜRKİYE Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, esnafın yüzde 70’inin ruhsatını yenileyemediğini söylemişti. Üsküdar’da belediyenin içki satışına yönelik getirdiği yasak, alkollü içki üreticilerinin perakende kanalında kayıp yaşmasına neden olmuştu.

765 bin kişi istihdam ediliyor

TAPDK’nın 2006, 2007 ve 2008 yıllarına ait raporda etil alkol ve metanol sektöründe doğrudan 500 kişi, bu sektörle ilişkili etil alkol ve metanol kullanıcısı firmada 5 bin kişi, alkollü içki üreticisi firmalarda 1.500 kişi, alkollü içki ithalatçısı firmalarda 500 kişi, alkollü içki dağıtım firmaları ve toptan perakende satış yapan işletmeler de eklendiğinde 200 binden fazla kişinin alkollü içkiler sektöründe istihdam edildiği ifade ediliyor.
Rapora göre, alkollü içki sektörüne tarımsal ürün satan 500 bin çiftçi ailesi de geçimini bu sektörden sağlıyor.
Tütün tarımında ise 750 bin ili 1 milyon arasında kişinin çalıştığı tahmin ediliyor. Demet cengiz - hurriyet.com.tr

SON DAKİKA

Ak Parti'den içki yasağı açıklaması geldi

Yasa teklifinin Türk turizmini baltalayacağı ve turistik tesislerin yüzde 70’inin ruhsatını yitireceği eleştirileri üzerine teklifte imzası olan Ak Parti Manisa Milletvekili ve Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Recai Berber’i aradık. Berber, bu anımsatmamız üzerine, teklifin turizm işletme belgesi olan tesisler için yeniden gözden geçirilmesi gerektiği görüşünde olduklarını vurguladı. Ayrıca mevcut ruhsat sahipleri için ‘müktesep haklar’, kazanılmış hakların da göz önüne alınması gerektiğini söyledi. Berber, teklifin Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmeleri sırasında gözden geçirilerek, hem turistik tesislerin istisna kapsamına alınması hem de kazanılmış hakların korunması için düzenleme yapılacağını açıkladı.

“ADAMIN BAHÇESİYSE KARIŞAMAZSINIZ”

Berber, alkollü içki içilmesinin de yasak kapsamına alınmasıyla ilgili olarak da “Onun da düzeltilmesi gerekecek. Eğer restorana ait bir bahçe ise, açık alan ise ona karışamazsınız. Aslında bu teklifle yapılmak istenen kamuya ait yerlerin, kaldırımların, işgalini önlemekti. Adam masa sandalyeyi kaldırıma atıyor, yürümeniz bile mümkün olmuyor. Biz bunu önlemek istemiştik. Komisyonda düzenlemeyi buna göre değiştireceğiz” dedi. Kaldırım işgallerini belediyelerin önleyememesi nedeniyle yetkini valilik ve kaymakamlıklara verildiğini belirten Berber, “Bu haliyle olursa vali tüm ilde içki satışını yasaklayabilir” iddiasına da yanıt verdi. Berber, “Bu kesinlikle mümkün değil; kriter belli: Eğitim kurumu ve ibadethaneye 100 metre mesafeyi korumayanlara ruhsat verilemez. Bunun dışında bir sınırlama bulunmuyor” diye konuştu. hurriyet.com.tr

........................

Bunlarda ilginizi çekebilir: