İnovasyon; Yenilik, Yenilikçilik

Teknoloji ve bilim dünyasının en yeni sözcüklerinden biri olarak sıkça adını duyduğumuz İnovasyon, "yeni ve değişik bir şey yapmak" anlamındaki Latince "innovare" kökünden türetilmiştir .

Yaşam

İnovasyon; Yenilik, Yenilikçilik I. Giriş

İnovasyon Nedir?

Teknoloji ve bilim dünyasının en yeni sözcüklerinden biri olarak sıkça adını duyduğumuz İnovasyon, "yeni ve değişik bir şey yapmak" anlamındaki Latince "innovare" kökünden türetilmiştir . İnovasyon “bilim ve teknolojinin ekonomik ve toplumsal yarar sağlayacak şekilde yenilenmesi” anlamını taşıyor. Türkçe’de “yenilik”, “yenilenme” gibi sözcüklerle karşılanmaya çalışılsa da, içeriği tek bir sözcükle ifade edilemeyecek kadar geniş bir anlama sahiptir. Bu nedenle, “inovasyon”u teknik bir kelime olarak kabul etmekte yararımıza olur. İnovasyon zaman alan bir süreçtir ve bu süreç yenilikçi fikirlere açık, çaba gerektiren birçok aktivite ile tamamlanarak pazara ürün olarak sunulmasına kadar devam eder.
İnovasyon kendi başına ayrı bir etkinlik değildir. Teknoloji ve bilimin tüm süreçlerini kapsar. Ancak inovasyondan beklenen, bilim ve teknoloji etkinliğinde bir fikrin kuram, aksiyon ve sonuç bakımından yarara dönüşmesi ve belki de anlam bakımından çok önemli olmak üzere bu yararın pazarlanabilir, somut bir çıktı ile birlikte olmasıdır. Bu nedenle, inovasyon basit anlamlı bir yenilenme değil, yenilenmenin kuramsal aşamasından başlayarak yenilik ürününü de içine alan ve pazarlanabilme niteliğini kabul eden bir süreçtir.
İnovasyon sürecini beş kısma ayırarak inceleyebiliriz. Bunlar;

İNOVASYON SÜRECİ
Fikir
Konsept
Prototip
Üretim
Pazara Sunma
Fikir: Süreci başlatabilmek için en önemli girdileri yenilikçi fikir oluşturur. Yenilikçi fikirler inovasyon sürecinin esas öğesidir. Yenilikçi fikirler olmadan “İnovasyon” dan bahsedilemez. Yenilikçi fikirler her yönden gelebilir: Yönetim, İnsan Kaynakları Departmanı, Üretim Departmanı, Pazarlama ve Satış Departmanı, diğer çalışanlar, müşteriler, rakipler, danışmanlar gibi. Her kafadan inovasyon fikri çıkabilir. Önemli olan bunların arasından doğru olanını seçmek ve uygulamaktır.
Konsept: İnovasyon sürecinin en önemli parçasıdır. Sürecin sonuçlanması açısından, konsept aşamasında yapılacak çalışmalar büyük önem arzeder. İnovasyon fikirleri çeşitli filtrelerden geçirilir ve bir tane kalana kadar elenir. Mali ve teknik uygulanabilirlik çalışmaları yapılır. Ayrıca seçilen fikir firma yetenek ve olanaklarına göre projelendirilir.
Prototip: Bir ürünün prototipi ne kadar kolay yapılıyorsa, üretim aşaması da o kadar kolay gerçekleşir. Kağıt üzerinde projelendirilen fikirler , bu aşamada fiziksel hale getirilerek hayata geçirilir. Ürünün iyi ve kötü yanları ancak prototipi hazırlanırken ve test edilirken öğrenilebilir. Üretim planları da bu aşamada detaylandırılarak diğer birime bilgi aktarılır.
Üretim : Bir ürünün prototipi ile üretimi farklı konulardır. Bir ürünün prototipini yapmak onun teknik ve kazançlı olarak üretilebileceği anlamını taşımaz. Bir takım inovasyon fikri, başarılı prototipler (numune, örnek) yapılmasına rağmen seri üretime teknik olarak uygun olmaması ve/veya üretim maliyetinin fazla olması nedeniyle inovasyon fikri daha üretime geçmeden kaybolur gidebilir.

Pazara Sunma : Ürünün pazara sunulması için de strateji geliştirilmesi ve plan yapılması gerekir. Sürecin başarılı olup olmadığı ancak pazara sunma aşamasında belli olur. Doğru zamanda doğru ürünü pazara sunmak gereklidir.
İnovasyon mevzusunda literatürü taradığımızda değişik modellerin ortaya çıktığı görülür. Sadece öne çıkan üç tanımlama modelini açıklamak isabetli olur. İlk iki model bilimsel tanımlama modelleridir. Üçüncüsü ise anlaşılma kolaylığı bakımdan diğer modellere fark atar.

1.Model
Aşamalı İnovasyon : Bilinçli ve kademeli bir şekilde mevcut teknolojinin geliştirilmesi olarak tanımlanır ve çok sık meydana gelir. Bu tipteki inovasyon şekli, sektöründe öncü, sağlam ve köklü firmalarda meydana gelir.
Radikal İnovasyon : Geniş kapsamlı, yol açan ve yön belirleyen inovasyondur. Yol açan bir teknoloji veya yöntemin ortaya çıkarılmasıyla sonuçlanır. Radikal inovasyonlar genelde sektörün dışında başlar, sektörün içinde sonuçlanır. Nedeni ise sektördeki teknoloji geliştiren yani aşamalı inovasyon yapan kurumların belirli düşünce kalıplarının dışına çıkamamalarıdır. Kurumlar, mevcut teknolojilerini geliştirmek için çok yatırım yapmış ve aşamalı inovasyona fazlasıyla odaklanmışlardır. Bununla birlikte, kullanılan teknolojinin geliştirilmesinde büyük emeği geçmiş olan eski çalışanlar ve yöneticiler fikrin gelişmesinin önünü tıkar. Radikal inovasyonun kabul edilmesi ve uygulanması neredeyse imkansız hale gelir.

Yukarıda açıklamaya çalıştığım ilk tanımlama modelinde daha çok inovasyonun kapsamının büyüklüğüydü. İkinci model ise sektörde yer alan firmalar üzerindeki etkisine yoğunlaşmaktadır.

II.Model
Sürdürülebilir İnovasyon : Sektördeki firmalar arasındaki rekabeti körükleyen ve firmaları inovasyon yapmaya iten inovasyon şeklidir. Aşamalı yada radikal inovasyon olabilir. Mevcut teknolojilere bağlı performans parametreleri değişmediğinden sektördeki inovasyon sürecinin devamlılığı korunur.
Yıkıcı (Köstekleyici)İnovasyon: Bu tip inovasyonlar, derecesine göre, sektördeki diğer firmaları ticari anlamda ve rekabetçilik açısından kısa, orta veya uzun vadede yıkar. Yıkıcı inovasyonun sektördeki performans parametrelerini değiştirmesi nedeniyle diğer firmaların kısa zamanda cevap vermesini zorlaştırır.

İkinci tanımlama modelinden kurumlar için çıkartılacak ders; rakiplerin gerçekleştirdiği inovasyonu sadece ilk tanımlama modelinde de esas alınan sadece “büyüklüğe” göre değerlendirmek kesinlikle yeterli değildir. İkinci tanımlama modelinde esas alınan “etki” odaklı değerlendirmelidir. İkinci tanımlama modeli özellikle sektörün alışık olmadığı yeni performans parametreleri karşısında uygun pozisyonu alarak, yapılan inovasyonu karşılamak ve başka bir inovasyonla karşılık vermek bakımından büyük önem teşkil eder.

III. Model
İnovasyonu en basit tanımlama modeli ise içeriği açısından değerlendiren modeldir. Bu model inovasyonda altı başlık altında nitelendirilir.

Ürün İnovasyonu
Var olan ürünlerini daha iyi, daha kaliteli, daha üstün özelliklerle şartlara ve yeni açılımlara yönelik geliştirmek ya da yapılmayan yeni, farklı, karlılık getirebilecek bir ürün ortaya çıkarmak.
Hizmet Alanında İnovasyon
Bir işletmenin yeni, farklı ve değişik bir hizmet geliştirip bunu müşterilerine sunması hizmet inovasyonudur. Zaten sunulmakta olan hizmetleri daha çok müşteri çekecek şekilde değiştirmek ve farklılaştırmak da hizmet inovasyonu yapmak anlamına gelir.

Pazarlama İnovasyonu
Ürün ve hizmetler pazara sunulmak amacıyla geliştirilir ve üretilir. Ürün ve hizmetlerin daha çok satılması için daha fazla sayıda müşteri çekebiliyor olması gerekir.
Daha fazla müşteri çekebilmek için, ürün ve hizmetlerde farklı, değişik ve yeni tasarımların, ambalajların ve pazarlama yöntemlerinin geliştirilip kullanılması pazarlama inovasyonu olarak isimlendirilir.

Organizasyon İnovasyonu
Firmanızda çalışma ve iş yöntemlerinizi geliştirme, farklılaştırma ve yenileme faaliyetlerine organizasyonda inovasyon olarak adlandırabiliriz. Şirketinizin rekabet avantajını yakalaması ve koruyabilmesi için olmazsa olmazların başında gelir.

Bu konuda Japonlar tarafından 1990larda geliştirilen sürekli iyileştirme anlamına gelen Kaizen bir organizasyonda inovasyondur. Bu yöntemde beyaz yakalı ve mavi yakalı tüm çalışanlar, işleri ile ilgili süreçleri takip ederler ve geliştirme ile ilgili fikirlerini sunarlar. İyileştirme fikirleri ele alınır, uygun olarak değerlendirilenler uygulamaya konulur. Bununla birlikte , bu sistemle çalışanların sosyal ve aile yaşamlarının da olumlu etkilendiği tespit edilmiştir. Kaizen yöntemi ile çalışan başta Japon şirketleri, en düşük maliyet ve en yüksek kaliteli üretim yapıp avantaj yakalamışlardır. Bunun sonucu tabi ki büyüyen, sektöründe zirvede olan, istihdam yaratan kurumlar olmuşlardır. İnovasyonun tanımında da açıkça belirttiğimiz gibi topluma ve ekonomiye faydalı olmuşlardır.

Method, Yöntem, Süreç İnovasyonu
İş Modeli İnovasyonu
Organizasyonumun İnovasyona İhtiyacı Varmı?
Bir organizasyonda;
Terfi etmenin, o organizasyondaki çalışan insanların gözünde işlerini başarıyla yapmaktan daha önemli hale geldiği,
Organizasyon risk almaktan çok, yapılan hatalarla ilgilenmeye başladığı,
Çalışanların güçlü özelliklerini geliştirmekten çok, zayıf özelliklerini gidermeye uğraştığı,
İyi insan ilişkileri, performans ve başarıdan daha önemli olarak görüldüğü
Zamanlarda “Hasta”dır.
“İnsanlar, -yapmak yerine -uygulamaya geçirmekten, bitirmek yerine kesinleştirmek’ ten söz ettikleri an organizasyonun ateşi çıkmış demektir.
Peter F. Drucker
Yarının Yol İşaretleri -1959
Drucker bu durumda organizasyonunuzun çok acil durumu düzeltecek reforma, değişime yani inovasyona ihtiyacı vardır diyor.
İnovasyon Buluş mudur?
İnovasyon nasıl ki yenilenme sözcüğününü karşılayamayacağı bir anlam yükü taşıyorsa bir buluş gibi anlaşılmaması da gerekli. İnovasyon için patentler büyük ipuçları içerir ve sürekli yeni ürün ve üretim yönetim geliştirerek rekabet gücünü korumak hedefindeki girişimcilerin kendi alanlarındaki patentleri izlemeleri ve incelemeleri büyük yarar sağlar. İcatlar ve patentler inovasyon için büyük fırsatlar içerir ama girişimciden beklenen icat yapması değil, inovasyon yapmasıdır. Çünkü ancak o zaman pazar payını ve karlılığını artırıp rekabet gücünü yükseltebilir”

Eğitimde inovasyon olur mu?
İnovasyonu yenilenme gibi algılayacak olursak elbet eğitimde de inovasyon olacaktır diye düşünülebilir. Ancak OECD’nin temel tanımından hareket ederek, amacın, yapılan yenilenmelerin, buluşların ticari yarara dönüşmesi ve pazarlanması söz konusu olacağı için eğitimde inovasyon değil yenilenme veya reformdan bahsetmek daha yerinde olur.
Eğtimde yenilenmeyi biraz yakın incelersek;

Düşünen.
Bilgi alışverişinde bulunan.
Fikir üreten.
Yaratan.
Kendine güvenen.
Çevresiyle ilişki kurabilen.
Takım anlayışına yatkın.
Tüm enformasyon teknolojilerini kullanmaya yatkın ve bunları kullanabilecek becerilerle donatılmış.
Yabancı dil bilen bireylerden oluşması.
İnovasyona genel bir bakışımızı değerlendirirsek;
Girişimciler için de inovasyon geçerlidir. Her teşebbüs, bir yenilik getirmek için doğar. Rekabete devam edebilmeleri için de sürekli yenilenmek zorundadırlar.
İnovasyon yaşamımızın her alanında şarttır. Artık ticari jigolo hayat, inovasyona bağlı olarak değişiyor, farklı ve iyi bir fikir bulan, bunu uygulayan ve sürekli yapanlar daima kazanacaktır.
Ünlü guru DON PEPPERS der ki; “İnovasyon, bir işte değer yaratan her şeydir.”

Firmaların inovasyonu başarılı bir şekilde yürütebilmeleri için öncelikle sürekli öğrenme sürecinde olmaları gerekir. Devamında değişime ve gelişmeye açık, geniş bir bakış açısına sahip, farklı kültür ve anlayışları benimseyen yöneticilere ve çalışanlara gereksinim vardır. Bu sürecin hızlanması ve etkin olması için de,

Firma içerisinde deneyimler paylaşılmalıdır ve hem başarılar hem de başarısızlıklar tartışılmalıdır.
Farklı yaklaşımlara açık olunmalı ve bunlar geliştirilmelidir.
Geliştirilmiş araçlar ve teknikler herkes tarafından iyi derecede öğrenilmelidir.
İnovasyon yönetim performansı düzenli olarak kontrol edilmelidir ve bunların sonuçlarına göre düzeltici ve önleyici iyileştirilmeler yapılmalıdır.
İnovasyon için bir takım becerilere sahip olmak gerekir :
Mühendislik
Tasarım
Pazarlama
İnovasyon için risk alabilmek ve yenilikçiliğe açık olmak şarttır. Çünkü her yenilik bir risk taşır. Dünyada inovasyon çok önemli hale geldi. Çünkü rekabet çok büyük ve yapacak başka bir şey kalmadı. Şimdiye kadar Fiyat, kalite ve teknoloji ile rekabet edildi.

Rekabette artık tek bir unsur önem kazandı : FARKLILIK YARATMAK.

Farklılık yaratan ve bunu tüketiciye değer kazandırmak ile sonlandıran firmalar kazanacaklar.
Yani FARKLILIK + DEĞER YARATMA = İNOVASYON denklemi mevcut artık.

Başarılı bir inovasyon için ise çok iyi hazırlanmış, uygulanmaya hazır bir stratejinin olması gereklidir

İnovasyon stratejisini geliştirmek için;
A. Kurumun yazılı bir stratejisi olmalı :
Çalışanların ihtiyaçlarını ve beklentilerini anlamak gereklidir.
Pazarın tanınması gereklidir.
Paydaşların beklentilerinin neler olduğu açıkça bilinmelidir.
Pazarın, hissedarların ve çalışanların ihtiyaçları vizyon etrafında birleştirilmelidir.
Bu vizyonun herkes tarafından benimsenmesi sağlanmalıdır.
Kurumun hedefleri, vizyonu ve stratejik planı hazırlanmalıdır.
İnovasyon stratejisi hazırlanırken pazarın ve müşterilerin talep ve ihtiyaçları göz önünde bulundurulmalıdır.
İnovasyon stratejisi, farklılaşmayı tanımlamalıdır.
İnovasyon stratejisinin uygulanmasından firmanın tüm birimleri sorumludur. Bu nedenle, ilgili tüm birimler arasında sinerji yaratmayı hedefleyerek strateji tasarlanmalıdır.

B. İş planı hazırlanmalı ve kullanılmalı :
İş planı, o an bulunulan noktayı (işin ne olduğu ve çalışma ortamı), ulaşılmak istenen hedefi (kısa, orta ve uzun vadeli) ve bu hedefe giden yolların tespitini (araçlar ve yöntemler) sağlar ve tanımlar.

C. Bilgi yönetilmeli :
Bir firmanın bilgi varlığı, firmanın pazar, ürün, teknoloji ve organizasyonuna ait bilgilerin tamamıdır. Bilgi yönetimi, bir firmada bilginin yaratılmasını, yazılı hale getirilmesini, ilgili herkes ile paylaşılmasını ve inovasyon için kullanımını kapsamaktadır.
Bilgi yönetimi, firmada yeni işbirlikleri geliştirmek amacı güderek çalışanların davranışlarını, iş yapış biçimlerini değiştirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda hedef, işin ihtiyaçlarına cevap verecek düzeyde fikirlerin, bilginin paylaşımıdır.
İnovasyon, her sektörde uygulanabilir. Yeter ki ilgili sektörde faaliyette olan firma değer ve farklılık yaratma ve bunların sonucunda da pazarda rekabet üstünlüğü sağlamada stratejisini iyi belirlesin.
SONUÇ
İnovasyonu özetlemek gerekirse, inovasyon çalışmalarında realist olmamız gerekiyor. Toplumsal yarara dönüşecek olan bir yenilenme planı ülkemiz için zorunlu hale gelmiştir. Bunun karşısında durulamaz. Ulusal inovasyon stratejimizde gözümüzü eğitimde reformuna doğru biraz daha fazla çevirmemiz gerekli. Hızlı değişen rekabet koşullarına uyum sağlayabilmek için de sürekli değişim, iyileştirme ve inovasyon yaşantımızın koşulsuz şartı haline gelmiştir.

Makale Yazarı: Yeşim MATİLOĞLU (arelsem.arel.edu.tr)

KAYNAKÇA:
Prof. Dr. Alpay Er,
Doç. Dr. Kadri Yamaç,
Don Peppers
Şirin Elçi,
Ali Özgenç.
YASAL UYARI: İçeriğin kopyalanması yasaktır. İçerik, sadece gecce’ye link verilerek kullanılabilir.Bunun dışında kopyalayanlar hakkında kanuni işlem yapılacaktır.

Bunlarda ilginizi çekebilir: